HSG (Histerosalpingografi), rahim ve fallop tüplerinin değerlendirilmesinde sık kullanılan, genellikle güvenli bir görüntüleme yöntemidir. Ancak her tıbbi işlemde olduğu gibi HSG çekiminin de bazı riskleri ve yan etkileri olabilir. Bu risklerin büyük çoğunluğu nadir görülür ve modern cihazlar (C-kollu dijital röntgen gibi) sayesinde oranları oldukça düşüktür.
Aşağıda HSG’nin olası risklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları bulabilirsiniz.
1. Enfeksiyon Riski
HSG’nin en ciddi ancak en nadir görülen risklerinden biridir (yaklaşık %1). Vajinada bulunan bakterilerin işlem sırasında rahim içine veya tüplere taşınmasıyla oluşabilir.
Önlem:
Özellikle daha önce tüplerde hasar veya sıvı birikimi (hidrosalpenks) olan hastalarda doktorlar işlem öncesi veya sonrası koruyucu antibiyotik önerebilir.
2. Alerjik Reaksiyonlar
HSG sırasında rahim içine verilen kontrast madde (ilaç) iyot içerebilir. İyot alerjisi olan kişilerde kaşıntı, döküntü gibi hafif belirtiler veya çok nadiren daha ciddi alerjik reaksiyonlar görülebilir.
Önlem:
İyotlu maddelere, deniz ürünlerine veya daha önce kullanılan kontrast ilaçlara alerjiniz varsa işlemi yapan doktora mutlaka bildirmeniz gerekir.
3. Radyasyon Maruziyeti
HSG bir röntgen işlemi olduğu için çok düşük dozda radyasyon içerir. Bu doz sağlığa zarar verecek seviyede değildir.
Önemli Nokta:
İşlem sırasında gebelik olmaması çok önemlidir. Bu nedenle HSG, genellikle adet bitiminden sonraki ilk günlerde yapılır.
4. Bayılma veya Baş Dönmesi (Vazovagal Reaksiyon)
İşlem sırasında rahim ağzının uyarılmasına bağlı olarak bazı kadınlarda:
- Tansiyon düşmesi
- Soğuk terleme
- Baş dönmesi
- Kısa süreli baygınlık hissi
görülebilir. Bu durum genellikle işlemden sonra birkaç dakika dinlenince kendiliğinden geçer.
5. Damar İçine İlaç Kaçması (İntravazasyon)
Kontrast maddenin rahim duvarındaki küçük damarlara kaçmasıdır. Çoğu zaman zararsızdır ve vücut tarafından emilir.
Günümüzde modern kliniklerde su bazlı kontrast maddeler tercih edildiği için ciddi riskler oldukça düşüktür.
6. Hafif Yaralanmalar ve Lekelenme
HSG sırasında kullanılan kateter veya aletler rahim ağzında küçük çiziklere neden olabilir. Bu durum:
- 1–2 gün süren hafif lekelenme
- Hafif kasık ağrısı
şeklinde kendini gösterebilir ve genellikle kendiliğinden iyileşir.
HSG Sonrası Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
İşlemden sonraki 2–3 gün içinde aşağıdaki belirtilerden biri ortaya çıkarsa mutlaka doktorunuza başvurmalısınız:
- Şiddetli ve geçmeyen karın veya kasık ağrısı
- Yüksek ateş veya titreme
- Kötü kokulu vajinal akıntı
- Adet kanamasından daha yoğun vajinal kanama
- Sürekli kusma veya bayılma hissi